ErgoLife - Vermogensoverdracht via een beleggingsverzekering

Denk goed na over de aanduiding van de begunstigde!

Een beleggingsverzekering is een combinatie van een levensverzekering en een belegging. Vaak wordt te veel of zelfs alleen maar aandacht besteed aan de beleggingsdimensie van de beleggingsverzekering. Dergelijke verzekeringen hebben echter veel meer te bieden. Door het samenspel van de kenmerken van een levensverzekering en de voordelen van een beleggingsproduct is de beleggingsverzekering een ideaal instrument voor vermogensplanning.

De verzekeringsnemer heeft het exclusieve recht om tijdens de looptijd van de verzekering een begunstigde aan te duiden (en te wijzigen). Hierdoor verkrijgt de begunstigde een ‘eigen’ recht op de verzekeringsprestatie. De premie, betaald door de verzekeringsnemer, komt terecht in het vermogen van de verzekeraar. Deze laatste betaalt bij het zich voordoen van het verzekerde feit, de verzekeringsprestatie aan de begunstigde. De aanduiding van de begunstigde is dus een essentieel, maar vaak onderschat onderdeel van de beleggingsverzekering.

In de praktijk worden vaak standaardclausules gebruikt om de begunstigde aan te duiden. Bijvoorbeeld: ‘de echtgenoot of de wettelijk samenwonende partner, bij gebreke de kinderen, bij gebreke de wettelijke erfgenamen’. We zetten een aantal aandachtspunten op een rijtje.

Generieke versus nominatieve aanduiding

Verkies een generieke (via verwijzing naar een hoedanigheid of verwantschap) boven een nominatieve aanduiding (bij naam noemen) van de begunstigde. Bij een generieke aanduiding van ‘de echtgenoot’ wordt de ex-echtgenoot na de echtscheiding niet langer als begunstigde beschouwd en wordt de nieuwe echtgenoot automatisch de nieuwe begunstigde. Bij een generieke aanduiding van ‘de kinderen’ zijn alle kinderen begunstigd, ook diegene die na het sluiten van de polis geboren worden.

Bovendien is er sprake van plaatsvervulling bij een generieke aanduiding van de kinderen. Dit betekent dat de plaats van een vooroverleden kind wordt ingenomen door zijn of haar afstammelingen. In geval van een nominatieve aanduiding van de kinderen speelt het mechanisme van de plaatsvervulling niet. Vermijd in ieder geval de combinatie van een generieke en een nominatieve aanwijzing van de begunstigde (bv. De kinderen, Piet en Els).

Let er bovendien op dat bij een generieke aanduiding wordt bepaald met wie de verwantschap moet bestaan (bv. ‘De kinderen van …’). In het kader van ‘nieuw samengestelde gezinnen’ of de levensverzekering met twee verzekeringsnemers is de verfijning van de aanduiding allerminst onbelangrijk.

Verdeelsleutel

Komen meerdere begunstigden gelijktijdig tot de prestaties, dan kan de verzekeringsnemer een verdeelsleutel (al dan niet in gelijke delen) gaan vastleggen. In bepaalde gevallen (nieuw samengestelde gezinnen, generate skipping, …) kan het aangewezen zijn om gezamenlijk al dan niet nominatief de echtgenoot en de kinderen aan te duiden als begunstigde. Tenzij anders bedongen is, komt de helft van de verzekeringsprestatie toe aan de overlevende echtgenoot, terwijl de andere helft wordt verdeeld onder de kinderen.

Het aanduiden van de wettelijke erfgenamen als begunstigde zorgt voor de nodige discussie. Kan een als begunstigde aangeduide wettelijke erfgenaam de verzekeringsprestatie ontvangen, maar toch de nalatenschap verwerpen? Wat als een wettelijke erfgenaam via testament onterfd wordt? Wordt de nalatenschap als begunstigde aangeduid, dan spelen de regels van het burgerlijke erfrecht.

Kortom, de eenvoudige aanduiding van de begunstigde verdient in het levensverzekeringsverhaal de nodige aandacht. ‘Bezint eer ge begint’ of denk na vooraleer te handelen!

Pieter Debbaut